Używasz go codziennie i prawie o nim nie myślisz. A jednak w Holandii przeciętna osoba zużywa około 100 rolek papieru toaletowego rocznie. Za każdą rolką stoi długi łańcuch: las lub plantacja, papiernia, opakowanie, statek towarowy i wreszcie kanalizacja. Jak duży jest naprawdę wpływ papieru toaletowego na środowisko? I jak wybrać ekologiczny papier toaletowy, nie rezygnując z komfortu?
Dlaczego papier toaletowy to szczególny problem dla środowiska
Papier toaletowy to produkt jednorazowy w najczystszej postaci. Używa się go przez kilka sekund, a potem nie da się go poddać recyklingowi: po spłukaniu włókno na zawsze wypada z obiegu. W przypadku gazet czy kartonu włókno może wrócić do obiegu od pięciu do siedmiu razy, w przypadku papieru toaletowego to zawsze ostatnia runda. Dlatego właśnie przy tym produkcie tak bardzo liczy się, skąd pochodzi włókno i jak papier został wyprodukowany.
Wpływ jednej rolki: od lasu do kanalizacji
1. Drzewa i lasy
Większość papieru toaletowego produkuje się ze świeżej masy drzewnej. Według często cytowanych szacunków na całym świecie każdego dnia na papier toaletowy zużywa się około 27 000 drzew. Amerykańska organizacja ekologiczna NRDC pokazała w raporcie „The Issue with Tissue”, że duże amerykańskie marki opierają się na włóknach z kanadyjskiego lasu borealnego, jednego z największych magazynów węgla na świecie. W Europie dużo masy celulozowej pochodzi ze skandynawskich lasów i z plantacji eukaliptusa w Ameryce Południowej. Wycięte drzewo odrasta dopiero po dziesięcioleciach.
2. Woda i energia
Droga od drewna do miękkiej bibułki to proces, który pochłania dużo energii i wody: rozdrabnianie drewna, gotowanie na masę celulozową, płukanie, suszenie i prasowanie. Papier z recyklingu wypada tu lepiej. Według kalkulatora Paper Calculator organizacji Environmental Paper Network, cytowanego przez NRDC, bibułka z włókien z recyklingu ma mniej więcej jedną trzecią śladu węglowego bibułki ze świeżych włókien, a do jej produkcji potrzeba mniej więcej o połowę mniej wody.
3. Wybielanie i chemikalia
Papier z natury nie jest biały. Aby papier toaletowy był śnieżnobiały, wybiela się go, najczęściej dwutlenkiem chloru. To wymaga dodatkowej wody, energii i chemikaliów, a ścieki trzeba potem oczyścić. Biel to czysta kosmetyka: biały papier wcale nie czyści lepiej. Jak wygląda produkcja tradycyjnego i bambusowego papieru, przeczytasz w artykule jak powstaje papier toaletowy.
4. Plastikowe opakowanie
Większość papieru toaletowego z supermarketu jest pakowana w plastikową folię, często z jeszcze jedną warstwą folii na całą paczkę. Ta cienka folia często trafia do odpadów plastikowych, ale trudno przetworzyć ją na materiał wysokiej jakości. Papier toaletowy bez plastiku jak najbardziej istnieje: rolki owinięte pojedynczo w papier i dostarczane w kartonowym pudełku. Jak robimy to my, przeczytasz w artykule jak Bamboi przyczynia się do redukcji plastiku.
5. Transport
Papier toaletowy jest lekki, ale zajmuje dużo miejsca, więc przewozi się sporo powietrza. Co ciekawe, odległość nie zawsze jest największym problemem: fracht morski jest w przeliczeniu na produkt zaskakująco oszczędny, bo kontenerowiec zabiera naraz tysiące kontenerów. Więcej o tym przeczytasz w artykule gdzie produkuje się Bamboi. Co naprawdę pomaga: rzadsze dostawy i większe opakowania, dzięki czemu na rolkę przypada mniej kursów i mniej materiału opakowaniowego.
6. Po spłukaniu
Zwykły papier toaletowy rozpada się w kanalizacji i jest przetwarzany w oczyszczalni ścieków. Wszystko działa, dopóki do toalety trafia wyłącznie papier toaletowy. Chusteczki nawilżane często zawierają włókna z tworzyw sztucznych i są znacznie większym problemem. Dlaczego, przeczytasz w artykule czy papier toaletowy rozpuszcza się w wodzie.
Świeże drewno, recykling czy bambus: który wybór najmniej obciąża środowisko?
- Świeże włókno drzewne: największy wpływ. Wycina się drzewa, które potrzebują dziesięcioleci, aby odrosnąć.
- Papier z recyklingu: niższy ślad węglowy i mniej wody. Ale włókna są krótsze i bardziej szorstkie, stary papier trzeba oczyścić z farby drukarskiej i często wybielić, a mogą w nim zostać resztki farby lub paragonów.
- Bambus: bambus to trawa, nie drzewo. Rośnie niezwykle szybko, nadaje się do zbioru już po trzech do pięciu latach i po ścięciu sam odrasta z systemu korzeniowego, bez ponownego sadzenia. Uczciwie trzeba jednak przyznać: bambus jest zrównoważony tylko wtedy, gdy nie rośnie kosztem naturalnych lasów, a jego pochodzenie da się sprawdzić.
Dlaczego bambus odrasta tak szybko, przeczytasz w artykule co sprawia, że bambus jest zrównoważony.
Jak wybrać ekologiczny papier toaletowy: 6 wskazówek
- Wybierz szybko rosnące włókno lub włókno z recyklingu zamiast papieru ze świeżej masy drzewnej.
- Wybierz papier niebielony: brak etapu wybielania oznacza mniej chemikaliów, wody i energii.
- Wybierz papier toaletowy bez plastiku: rolki w papierze i kartonowe pudełko zamiast folii.
- Zwracaj uwagę na przejrzystość i certyfikaty: marka powinna umieć wyjaśnić, skąd pochodzi włókno i w jakich warunkach odbywa się produkcja. Pomogą ci w tym niezależne oznaczenia, takie jak FSC dla gospodarki leśnej, EU Ecolabel dla produkcji czy B Corp dla firmy jako całości.
- Kupuj w dużych opakowaniach: mniej kursów dostawczych i mniej materiału opakowaniowego na rolkę. Zobacz papier toaletowy w dużym opakowaniu.
- Używaj z głową: papier 4-warstwowy zużywa na listek więcej włókna niż 3-warstwowy. Jak wybrać, przeczytasz w artykule papier toaletowy 2-, 3- czy 4-warstwowy.
Na ile ekologiczny jest Bamboi?
Nie będziemy upiększać rzeczywistości: bambusowy papier toaletowy to także produkt jednorazowy. Ale skoro i tak używasz go codziennie, wybór ma znaczenie. Papier toaletowy Bamboi:
- jest w 100% bambusowy, niebielony i bez dodanych substancji zapachowych, barwników czy zmiękczaczy;
- jest pakowany bez plastiku: każda rolka w papierze, dostarczana w pudełku z kartonu z recyklingu;
- jest dostępny jako rolka MAXI: 48 rolek odpowiada mniej więcej 125 zwykłym rolkom, czyli mniej opakowań i mniej kursów dostawczych;
- jest dostarczany w sposób neutralny dla klimatu.
Sam Bamboi ma certyfikat B Corp. Zakład produkcyjny przeszedł audyt BSCI i ma certyfikaty m.in. w zakresie zarządzania środowiskowego (ISO 14001) i zarządzania energią (ISO 50001).
Najczęściej zadawane pytania o papier toaletowy i środowisko
Czy papier toaletowy szkodzi środowisku?
Zwykły papier toaletowy ze świeżej masy drzewnej ma spory wpływ na środowisko: wycina się na niego drzewa, produkcja pochłania dużo wody i energii, a papier jest często wybielany i pakowany w plastik. Wybierając inne włókno, papier bez wybielania i bez plastiku, wyraźnie zmniejszasz ten wpływ.
Jaki papier toaletowy jest najbardziej ekologiczny?
Papier toaletowy z szybko odnawialnego włókna lub z recyklingu, niebielony, bez perfum i balsamu, pakowany bez plastiku. Bambus i papier z recyklingu to lepsze wybory niż świeża masa drzewna; który z nich najlepiej ci pasuje, zależy od tego, co jest dla ciebie ważne.
Czy papier toaletowy można wyrzucić do makulatury?
Nie. Zużyty papier toaletowy powinien trafić do toalety, bo jest zaprojektowany tak, by rozpadać się w kanalizacji. Jeśli użyjesz go do czegoś innego, na przykład do zebrania tłuszczu, wyrzuć go do odpadów zmieszanych. Kartonową tulejkę możesz natomiast wrzucić do makulatury.
Czy papier toaletowy z recyklingu jest lepszy dla środowiska niż bambusowy?
Papier z recyklingu ma niski ślad węglowy, ale jego włókna są krótsze, papier trzeba oczyścić z farby drukarskiej i mogą w nim zostać resztki chemikaliów. Bambus szybko odrasta bez ponownego sadzenia i daje bardziej miękki listek. Obie opcje są lepsze niż papier ze świeżego włókna drzewnego.
Podsumowanie
Wpływ papieru toaletowego na środowisko zależy od włókna, wybielania, opakowania i tego, jak często odbywają się dostawy. Nie musisz z niego rezygnować, ale możesz wybierać mądrzej: papier toaletowy ekologiczny, czyli z szybko rosnącego włókna, niebielony, bez plastiku i kupowany w dużych opakowaniach. Zobacz bambusowy papier toaletowy Bamboi® w opakowaniu bez plastiku.
