Je gebruikt het elke dag en denkt er nauwelijks over na. Toch gaat een gemiddelde Nederlander door zo'n 100 rollen toiletpapier per jaar heen (zie hoeveel toiletpapier verbruik je per jaar). Achter elke rol zit een lange keten: een bos of plantage, een papierfabriek, een verpakking, een vrachtschip en uiteindelijk het riool. Hoe groot is de impact van toiletpapier op het milieu echt? En hoe kies je milieuvriendelijk toiletpapier zonder in te leveren op comfort?
Waarom toiletpapier een bijzonder milieuprobleem is
Toiletpapier is het ultieme wegwerpproduct. Het wordt een paar seconden gebruikt en kan daarna niet gerecycled worden: na het doorspoelen is de vezel voorgoed uit de kringloop. Bij kranten of karton kan een vezel vijf tot zeven keer opnieuw mee, bij toiletpapier is het altijd de laatste ronde. Daarom maakt het juist bij dit product zoveel uit waar de vezel vandaan komt en hoe het gemaakt is.
De impact van één rol: van bos tot riool
1. Bomen en bossen
Het meeste toiletpapier wordt gemaakt van verse houtpulp. Volgens een veelgeciteerde schatting gaan er wereldwijd elke dag zo'n 27.000 bomen op aan toiletpapier. De Amerikaanse milieuorganisatie NRDC liet in haar rapport "The Issue with Tissue" zien dat grote Amerikaanse merken leunen op vezels uit het Canadese boreale woud, een van de grootste koolstofopslagplaatsen ter wereld. In Europa komt veel pulp uit Scandinavische bossen en eucalyptusplantages in Zuid-Amerika. Een gekapte boom groeit pas na tientallen jaren terug.
2. Water en energie
Van hout naar zacht tissuepapier is een energie- en waterintensief proces: hout versnipperen, koken tot pulp, wassen, drogen en persen. Gerecycled papier scoort hier beter. Volgens de Paper Calculator van het Environmental Paper Network, geciteerd door NRDC, heeft tissue van gerecyclede vezels ongeveer een derde van de CO2-voetafdruk van tissue van verse vezels, en is er ongeveer de helft minder water voor nodig.
3. Bleken en chemicaliën
Papier is van nature niet wit. Om toiletpapier spierwit te krijgen wordt het gebleekt, meestal met chloordioxide. Dat kost extra water, energie en chemicaliën, en het afvalwater moet daarna gezuiverd worden. Wit papier is puur cosmetisch: het veegt niet beter. Lees meer in ongebleekt wc-papier en welke chemicaliën er in je toiletpapier zitten.
4. Plastic verpakking
Het meeste supermarkt-toiletpapier zit in plastic folie, vaak met nog een extra laag folie per pak. Die dunne folie wordt wel ingezameld bij het plastic afval, maar is lastig hoogwaardig te recyclen. Toiletpapier zonder plastic bestaat gewoon: rollen die per stuk in papier zijn gewikkeld en in een kartonnen doos worden geleverd. Hoe wij dat doen lees je in hoe Bamboi bijdraagt aan plasticreductie.
5. Transport
Toiletpapier is licht maar volumineus, dus er wordt veel lucht vervoerd. Opvallend genoeg is de afstand niet altijd het grootste probleem: zeevracht is per product verrassend zuinig, omdat een containerschip duizenden containers tegelijk meeneemt. Meer over die afweging lees je in waar wordt Bamboi geproduceerd. Wat wel helpt: minder vaak leveren en grotere verpakkingen, zodat er per rol minder ritten en minder verpakkingsmateriaal nodig zijn.
6. Na het doorspoelen
Gewoon toiletpapier valt in het riool uit elkaar en wordt in de waterzuivering verwerkt. Dat gaat goed zolang er alleen toiletpapier doorgaat. Vochtige doekjes bevatten vaak kunststofvezels en zijn een veel groter probleem; waarom lees je in welk vochtig toiletpapier mag in de wc.
Vers hout, gerecycled of bamboe: wat is het minst belastend?
- Verse houtvezel: de grootste impact. Er worden bomen voor gekapt die tientallen jaren nodig hebben om terug te groeien.
- Gerecycled papier: een lagere CO2-voetafdruk en minder water. Maar de vezels zijn korter en ruwer, het oude papier moet worden ontinkt en vaak gebleekt, en er kunnen resten van inkt of kassabonnen in achterblijven.
- Bamboe: bamboe is een gras, geen boom. Het groeit extreem snel, is binnen drie tot vijf jaar oogstbaar en groeit na het oogsten vanzelf terug uit het wortelstelsel, zonder herplanten. Eerlijk is eerlijk: bamboe is alleen duurzaam als het niet ten koste gaat van natuurlijk bos en als de herkomst controleerbaar is.
De volledige vergelijking lees je in bamboe vs gerecycled toiletpapier. Waarom bamboe zo snel teruggroeit, lees je in wat maakt bamboe duurzaam.
Zo kies je milieuvriendelijk toiletpapier: 6 tips
- Kies een snelgroeiende of gerecyclede vezel in plaats van papier van verse houtpulp.
- Kies ongebleekt: geen bleekstap betekent minder chemicaliën, water en energie.
- Kies wc-papier zonder plastic: rollen in papier en een kartonnen doos in plaats van folie.
- Let op transparantie en keurmerken: een merk moet kunnen uitleggen waar de vezel vandaan komt en onder welke omstandigheden er geproduceerd wordt. Onafhankelijke keurmerken, zoals FSC voor bosbeheer, EU Ecolabel voor de productie of B Corp voor het bedrijf als geheel, helpen je daarbij.
- Koop in grote verpakkingen: minder bezorgritten en minder verpakkingsmateriaal per rol. Zie wc-papier in grootverpakking.
- Gebruik bewust: 4-laags papier gebruikt per vel meer vezel dan 3-laags. Lees hoe je kiest in 2-laags, 3-laags of 4-laags toiletpapier.
Hoe milieuvriendelijk is Bamboi?
We maken het niet mooier dan het is: ook bamboe toiletpapier is een wegwerpproduct. Maar als je het toch elke dag gebruikt, maakt de keuze verschil. Het toiletpapier van Bamboi is:
- gemaakt van 100% bamboe, ongebleekt en zonder toegevoegde parfums, kleurstoffen of zachtmakers;
- plasticvrij verpakt: elke rol in papier, geleverd in een doos van gerecycled karton;
- verkrijgbaar als MAXI-rol: 48 rollen staan gelijk aan zo'n 125 normale rollen, dus minder verpakking en minder bezorgritten;
- klimaatneutraal bezorgd.
Bamboi is zelf B Corp gecertificeerd. De productielocatie is BSCI-geaudit en gecertificeerd voor onder meer milieumanagement (ISO 14001) en energiemanagement (ISO 50001).
Veelgestelde vragen over toiletpapier en het milieu
Is toiletpapier slecht voor het milieu?
Gewoon toiletpapier van verse houtpulp heeft een flinke impact: er worden bomen voor gekapt, de productie kost veel water en energie, het wordt vaak gebleekt en in plastic verpakt. Met een andere vezel, zonder bleekstap en zonder plastic verklein je die impact flink.
Wat is het meest milieuvriendelijke toiletpapier?
Toiletpapier van een snel hernieuwbare of gerecyclede vezel, ongebleekt, zonder parfum of lotion en plasticvrij verpakt. Bamboe en gerecycled papier zijn allebei betere keuzes dan verse houtpulp; welke het beste past hangt af van wat je belangrijk vindt.
Mag toiletpapier bij het oud papier?
Nee. Gebruikt toiletpapier hoort in de wc, want het is gemaakt om in het riool uit elkaar te vallen. Gebruik je het voor iets anders, zoals het opnemen van vet, dan gaat het bij het restafval. Het kartonnen kokertje mag wel bij het oud papier.
Is gerecycled toiletpapier beter voor het milieu dan bamboe?
Gerecycled papier heeft een lage CO2-voetafdruk, maar de vezels zijn korter, het papier moet worden ontinkt en er kunnen chemische resten in zitten. Bamboe groeit snel terug zonder herplanten en geeft een zachter vel. Beide zijn beter dan papier van verse houtvezel.
Conclusie
De impact van toiletpapier op het milieu zit in de vezel, het bleken, de verpakking en hoe vaak er geleverd wordt. Je hoeft er niet mee te stoppen, maar je kunt wel slimmer kiezen: een snelgroeiende vezel, ongebleekt, zonder plastic en in grote verpakkingen. Bekijk het plasticvrij verpakte bamboe toiletpapier van Bamboi®.
