Wat is bamboe en wat maakt het zo duurzaam?

Bamboe wordt vaak de meest duurzame plant op aarde genoemd. En daar zijn goede redenen voor. Het groeit sneller dan welke boom ook, heeft geen pesticiden nodig en neemt enorme hoeveelheden CO2 op. Maar wat maakt bamboe precies zo duurzaam? En waarom kiezen steeds meer bedrijven en consumenten voor bamboe als alternatief voor hout, plastic en katoen?

In dit artikel leggen we uit wat bamboe is, hoe snel het groeit, waarom het beter is voor het milieu dan traditionele grondstoffen en hoe je zelf kunt bijdragen door bewuste keuzes te maken.

Wat is bamboe?

Bamboe is een groenblijvende plant die behoort tot de grassenfamilie. Er bestaan wereldwijd meer dan 1.500 soorten, verspreid over tropische, subtropische en gematigde klimaatzones. De plant komt van nature voor in Azie, Afrika, Midden- en Zuid-Amerika en zelfs in delen van Australie.

Hoewel bamboe er uitziet als een boom met stevige houten halmen, is het technisch gezien een gras. Dit verklaart ook een van zijn meest opmerkelijke eigenschappen: de ongelooflijke groeisnelheid.

Hoe snel groeit bamboe?

Bamboe is een van de snelst groeiende planten ter wereld. De groeisnelheid verschilt per soort, maar de cijfers zijn indrukwekkend:

• De gemiddelde bamboesoort groeit 30 tot 60 centimeter per dag
• De Moso-bamboe (Phyllostachys edulis) kan tot 1 meter per dag groeien onder ideale omstandigheden
• Na het oogsten groeit bamboe binnen 3 tot 5 jaar volledig terug, terwijl een traditionele boom 20 tot 50 jaar nodig heeft
• Een bamboeplant is binnen 60 tot 90 dagen volgroeid en klaar om te oogsten

Deze snelle groei maakt bamboe een hernieuwbare grondstof die veel efficienter is dan traditioneel hout. Er hoeft niet opnieuw geplant te worden na de oogst, want de plant regenereert vanuit het bestaande wortelstelsel.

Waarom bamboe duurzamer is dan hout

De vergelijking tussen bamboe en traditionele bomen valt op vrijwel elk punt in het voordeel van bamboe uit:

CO2-opname

Bamboe absorbeert tot 35% meer CO2 dan vergelijkbare bomen en produceert tegelijkertijd meer zuurstof per vierkante meter. Een hectare bamboe kan tot 12 ton CO2 per jaar opnemen. Dat maakt bamboebossen een krachtig wapen tegen klimaatverandering.

Geen herbeplanting nodig

Anders dan bomen hoeft bamboe niet opnieuw geplant te worden na het oogsten. De plant groeit vanuit de wortelstokken (rhizomen) weer terug. Dit bespaart niet alleen tijd en arbeid, maar voorkomt ook de verstoring van de bodem die bij het planten van nieuwe bomen ontstaat.

Geen pesticiden of kunstmest

Bamboe is van nature resistent tegen de meeste plagen en ziektes. Daardoor is het gebruik van pesticiden of herbiciden niet nodig. De afgevallen bladeren van de plant werken als natuurlijke mulch en voeden de bodem, waardoor kunstmest overbodig is.

Waterverbruik

Vergeleken met de productie van katoen of traditionele bosbouw heeft bamboe aanzienlijk minder water nodig. De plant is efficient in watergebruik en kan overleven op regenwater in de meeste tropische en subtropische gebieden.

Bamboe als bouwmateriaal

Bamboe heeft een treksterkte die vergelijkbaar is met staal en een druksterkte die hoger ligt dan beton. Daardoor wordt het al eeuwenlang gebruikt als bouwmateriaal in Azie, en steeds vaker ook in westerse architectuur.

Moderne toepassingen van bamboe in de bouw zijn onder andere vloeren, gevelbekleding, dakconstructies en meubels. Het materiaal is licht, sterk, flexibel en volledig hernieuwbaar.

Bamboe als textiel

Bamboevezels worden verwerkt tot stoffen die superzacht, ademend en van nature antibacterieel zijn. Bamboe textiel is populair voor:

• Kleding en ondergoed
• Beddengoed en handdoeken
• Babykleding (door de hypoallergene eigenschappen)
• Sportkleding (door het vochtregulerende vermogen)

Het grote voordeel van bamboe textiel ten opzichte van katoen is de veel lagere milieu-impact. De productie van een kilo bamboe stof kost maar een fractie van het water dat nodig is voor een kilo katoen.

Bamboe als grondstof voor papierproducten

Een van de belangrijkste toepassingen van bamboe is de productie van papierproducten, waaronder toiletpapier. Traditioneel toiletpapier wordt gemaakt van houtpulp, waarvoor jaarlijks miljoenen bomen worden gekapt. Dagelijks verdwijnen er wereldwijd ongeveer 27.000 bomen door het toilet.

Bamboe toiletpapier is een duurzaam alternatief. De bamboeplant groeit veel sneller terug dan bomen, heeft geen chemicalien nodig bij de verwerking en is van nature zachter voor de huid. Bij Bamboi maken we 100% bamboe toiletpapier dat 3-laags, ongebleekt en hypoallergeen is.

Benieuwd hoe bamboe toiletpapier precies wordt gemaakt? Lees dan ons artikel over het productieproces van bamboe toiletpapier.

Woekerende vs. niet-woekerende bamboe

Er zijn twee hoofdtypen bamboe, en het verschil is belangrijk als je bamboe in je tuin wilt planten:

Woekerende bamboe

Woekerende soorten (zoals Phyllostachys) verspreiden zich via ondergrondse wortelstokken en kunnen snel grote oppervlakten innemen. Bij aanplant in tuinen is een wortelscherm noodzakelijk om ongewenste verspreiding te voorkomen.

Niet-woekerende bamboe

Niet-woekerende soorten (zoals Fargesia) groeien in compacte pollen en verspreiden zich veel langzamer. Ze zijn geschikter voor kleinere tuinen en voor bamboe in pot.

Wil je meer weten over de verschillende soorten en hoe je bamboe kunt kweken? Bekijk dan ons uitgebreide artikel: alles over bamboe.

Bamboe en biodiversiteit

Bamboebossen zijn niet alleen belangrijk voor CO2-opslag, maar ook voor de biodiversiteit. Ze bieden leefgebied aan honderden diersoorten, waaronder de bekende reuzenpanda die bijna uitsluitend van bamboe leeft.

Daarnaast dragen bamboeplantages bij aan bodemherstel. Het dichte wortelstelsel van bamboe voorkomt erosie op hellingen en langs rivieroevers. In gebieden waar ontbossing heeft plaatsgevonden, kan bamboe helpen om de bodem te stabiliseren en het ecosysteem te herstellen.

Hoe kun je bijdragen met bamboe?

Je hoeft geen bamboeboer te worden om bij te dragen. Kleine veranderingen in je dagelijkse gewoontes maken al verschil:

• Stap over op bamboe toiletpapier: dit is een van de makkelijkste switches die je kunt maken. Je vervangt een product dat je toch al gebruikt door een duurzaam en biologisch afbreekbaar alternatief
• Kies bamboe producten: van tandenborstels tot bestek, van kleding tot meubels. Er zijn bamboe alternatieven voor bijna alles
• Plant bamboe in je tuin: een bamboehaag biedt privacy, vangt CO2 op en is goed voor de biodiversiteit
• Verspreid het woord: hoe meer mensen kiezen voor bamboe, hoe groter de positieve impact op het milieu

Bij Bamboi geloven we dat kleine veranderingen een groot verschil maken. Elke doos Bamboi toiletpapier die je koopt, haalt ongeveer 7 kg CO2 uit de lucht. Lees meer over de voordelen van bamboe wc papier en ontdek waarom de overstap loont.