Wie heeft wc papier uitgevonden? De echte geschiedenis van toiletpapier
Wie heeft wc papier uitgevonden? Het antwoord gaat verder terug dan de meeste mensen denken, dan veertienhonderd jaar. En de evolutie van toiletpapier is, zo blijkt, nog lang niet klaar.
Het begin: China in de zesde eeuw
De vroegste vermelding van toiletpapier stamt uit 589 na Christus. De Chinese geleerde Yan Zhitui schreef: "Papier waarop citaten of commentaren van de Vijf Klassiekers staan, gebruik ik niet voor hygiënische doeleinden." Die zin, op het eerste gezicht misschien een terzijde, is het eerste gedocumenteerde bewijs dat papier als schoonmaakmiddel na het toiletbezoek werd gebruikt.
Dat China ook de uitvinder van papier is, maakt het verband logisch. Papier was daar relatief vroeg beschikbaar, en de toepassing liet niet lang op zich wachten.
Tijdens de Ming-dynastie, tussen de veertiende en zeventiende eeuw, werd toiletpapier voor het eerst op grote schaal geproduceerd. Het keizerlijk hof verbruikte jaarlijks 720.000 vellen, speciaal vervaardigd, zacht, en in sommige gevallen geparfumeerd. De uitvinding van wc papier was daarmee al lang een feit voordat het Westen er kennis van nam.
De westerse uitvinding: Amerika, negentiende eeuw
In Europa en Amerika bleef men tot ver in de negentiende eeuw andere methodes gebruiken. Pas in 1857 bracht de Amerikaan Joseph Gayetty het eerste commerciële toiletpapier op de markt. Hij noemde het "Gayetty's Medicated Paper" en liet zijn eigen naam op elk vel drukken. Het werd verkocht per stapel van 500 vellen.
De geperforeerde rol zoals we die nu kennen, dateert van 1891. Seth Wheeler patenteerde op 22 december van dat jaar de toiletpapierrol op houder, inclusief de perforaties die het afscheuren van losse vellen mogelijk maakten. Die uitvinding, zo simpel als ze lijkt, is sindsdien nauwelijks veranderd.
De geschiedenis van wc papier in Nederland loopt parallel aan de bredere westerse introductie. In de loop van de twintigste eeuw verdrong de toiletpapierrol in Europa geleidelijk alle traditionele alternatieven en werd hij het vanzelfsprekende hygiëneproduct dat hij vandaag nog steeds is.
Wat gebruikten mensen vroeger?
Vóór de uitvinding van toiletpapier was de aanpak sterk afhankelijk van klasse en geografie. Rijke mensen gebruikten stof, wol of kant. Materialen die herbruikbaar waren en wassen konden worden. Aan het Europese hof golden verfijnde gewoontes; zachte stoffen waren een statussymbool.
Gewone mensen grepen naar wat voorhanden was: bladeren, mos, stenen, maïskolven of water. De Romeinen waren hierin opmerkelijk consistent: zij gebruikten de tersorium, een spons op een stok die in zout water werd gespoeld en gedeeld werd in openbare toiletgebouwen. Hygiënisch naar moderne maatstaven was het niet, maar het was de standaard voor zijn tijd.
De tijdlijn van toiletpapier
- 589 n.Chr. — Yan Zhitui documenteert het gebruik van toiletpapier in China
- 14e–17e eeuw — Ming-dynastie: massaproductie van 720.000 vellen per jaar voor het keizerlijk hof
- 1857 — Joseph Gayetty introduceert het eerste commerciële toiletpapier in Amerika
- 1891 — Seth Wheeler patenteert de geperforeerde rol op houder
- 2020 — Bamboi® wordt opgericht in Amsterdam: bamboe als duurzame volgende stap in de evolutie van toiletpapier
Hoe lang bestaat wc papier in Nederland en België?
Commercieel toiletpapier bereikte Nederland en België in de eerste helft van de twintigste eeuw, maar werd pas na de Tweede Wereldoorlog écht gemeengoed. In de jaren vijftig en zestig deed de toiletpapierrol zijn intrede in steeds meer Nederlandse en Belgische huishoudens — gestimuleerd door stijgende welvaart, betere sanitaire voorzieningen en de opkomst van supermarkten.
Vóór die tijd was het gebruik van krantenpapier, beschreven papier of herbruikbare stoffen doeken heel normaal in de Lage Landen. Op het platteland en in arbeidersgezinnen bleef dat soms nog lang zo. Toiletpapier was in het begin een luxeproduct, niet een vanzelfsprekendheid.
Wc papier bestaat dus in Nederland en België ruwweg 70 tot 80 jaar als gangbaar dagelijks product, maar als uitvinding gaat het terug tot bijna 1.500 jaar geleden. Die kloof zegt iets over hoe lang het duurde voordat een Chinees keizerinnovatie het Belgische en Nederlandse huishouden bereikte.
Van boom naar bamboe: Bamboi® als volgende stap
De uitvinding van toiletpapier heeft de wereld comfortabeler gemaakt. Maar de schaal waarop het sindsdien geproduceerd wordt, heeft een prijs. Elke dag verdwijnen wereldwijd 27.000 bomen in conventioneel toiletpapier. Het productieproces vraagt bleekmiddelen, chemicaliën en in sommige gevallen tot 75 liter water per rol.
Bamboi® werd in 2020 opgericht door Leroy Ranglek en Joseph Nickisch in Amsterdam met één doel: bewijzen dat het anders kan. Geen bleekmiddelen, geen chemicaliën, geen plastic verpakking, en geen greenwashing.
De keuze voor bamboe is geen marketingtruc, het is een logische volgende stap in de evolutie van toiletpapier. Bamboe is de snelst groeiende plant ter wereld en kan tot 91 centimeter per dag groeien. Moso-bamboe uit de FSC-gecertificeerde bossen in de Sichuan-regio in China is al na 3 tot 5 jaar oogstbaar, terwijl een boom er 30 tot 80 jaar over doet.
Na de oogst groeit bamboe terug vanuit zijn eigen wortelstelsel, zonder herbeplanting en zonder ontbossing. De bamboebossen slaan 48 ton CO₂ per hectare per jaar op. En bamboe bevat van nature Bamboe Kun, een antibacteriële stof die de plant weerbaar maakt.
Bamboi® verwerkt die bamboe tot een 3-laags, superzacht toiletpapier, met slechts 1,75 liter water per rol. De verpakking is plasticvrij, de bezorging klimaatneutraal.
Bamboi
100% Bamboe Toiletpapier
48 MAXI-rollen · 3-laags · Plasticvrij verpakt
€49,99
Bestel nu✓ Gratis bezorging · ✓ FSC-gecertificeerd
Conclusie
De geschiedenis van toiletpapier begon in het zesde-eeuwse China, werd gecommercialiseerd in negentiende-eeuws Amerika en is in de twintigste eeuw gemeengoed geworden in elk huishouden. Maar de vanzelfsprekendheid van dat kleine dagelijkse product heeft ook een keerzijde: een enorme druk op bossen, water en grondstoffen.
Bamboi® bewijst dat de volgende stap in die evolutie al gezet kan worden — met bamboe, zonder compromissen. Als je de volgende keer een voorraad bestelt, weet je nu precies hoeveel geschiedenis er aan die eenvoudige rol voorafgaat.
Bekijk het aanbod bamboe toiletpapier van Bamboi® ontdek hoe een kleine keuze impact kan maken.
Veelgestelde vragen
